Kansen ontwikkeling jongeren met een beperking na vso

‘Leer- en ontwikkelmogelijkheden van jongeren met licht tot
matig verstandelijke beperkingen worden flink onderschat’

-Wetenschappelijk onderzoek toont grote groei in zelfstandigheid aan

– Meer opleidingsmogelijkheden voor doelgroep heeft positieve impact op maatschappij

Passend vervolgonderwijs, ook voor jongeren met een beperking

De potentie van jongeren met licht tot matig verstandelijke beperkingen wordt onvoldoende benut. Veel van deze jongeren gaan na het voortgezet speciaal onderwijs (vso) naar (arbeidsmatige) dagbestedingsplekken. Uit een wetenschappelijke studie blijkt echter dat deze groep na hun 18e nog lang niet is uitgeleerd en ‘uitontwikkeld’.

Het is belangrijk dat zij de kans krijgen zich te blijven ontwikkelen.

Uit het onderzoek blijkt dat deze jongeren veel meer potentie hebben dan vaak wordt gedacht. “Als ze worden uitgedaagd, maken ze ook na hun 18e nog flinke stappen in zelfstandigheid op het gebied van wonen, werken en leren. Dat is positief voor hun zelfbeeld en kwaliteit van leven, maar ook voor de kwaliteit van leven van hun ouders, broers en zussen. Ook de maatschappij profiteert hiervan, bijvoorbeeld omdat ze door de toegenomen zelfstandigheid hun kwaliteiten meer in dienst kunnen stellen van de samenleving”, stelt hoofdonderzoeker Selle van der Woude. Het onderzoek ‘Perspectief op Ontwikkeling’ – mede mogelijk gemaakt door de ministeries van VWS, OCW en SZW – is uitgevoerd onder oud-studenten van Parc Spelderholt, waar jongeren met licht tot matig verstandelijke beperkingen een 4-jarig ontwikkelingstraject kunnen volgen.

Annette Fritschy, oud directeur van Parc Spelderholt: “Nu wordt jaarlijks ruim 3.000 leerlingen het recht op passend vervolgonderwijs ontzegd. Er moeten meer opleidingen komen voor deze jongeren, die beter aansluiten op hun mogelijkheden.” De onderzoeksresultaten zijn op 24 november 2020 gepresenteerd en aangeboden aan Erik Gerritsen, secretaris-generaal van het ministerie van VWS.

Ontwikkeling na het vso

Voor veel jongeren met licht tot matig verstandelijke beperkingen houdt hun scholing op wanneer zij rond hun 18e levensjaar het voortgezet speciaal onderwijs (vso) verlaten. Afspraken tussen vso-scholen en aanbieders van dagbesteding zorgen ervoor dat er nauwelijks van deze route wordt afgeweken. Ook is er vrijwel geen aanbod van passende vervolgopleidingen, die aansluiten op de (on)mogelijkheden van deze doelgroep. De leidende gedachte is bovendien dat deze jongeren toch niet meer leerbaar zijn.

Het tegendeel is waar: volop ontwikkelingsmogelijkheden

Het onderzoek toont echter het tegendeel aan: deze jongeren zijn nog lang niet uitontwikkeld wanneer zij het vso verlaten. In de volle breedte kunnen ze flink groeien als ze worden uitgedaagd en de juiste kansen krijgen. “Gezien het heersende beeld klinkt dit verrassend, maar het past bij de wetenschappelijke inzichten rondom de ontwikkeling van deze jongeren”, legt Van der Woude uit. “De ontwikkeling van jongeren met verstandelijke beperkingen verloopt trager dan de ontwikkeling van andere jongeren. Dat geldt ook voor hun zogeheten executieve functies, die heel bepalend zijn voor iemands zelfredzaamheid en meedoen. De ontwikkeling van deze functies, zoals plannen, het reguleren van emoties en beheersen van impulsen, loopt door tot circa het 25e levensjaar. De ontwikkeling van de doelgroep verloopt bovendien minder spontaan. Ze moeten blijvend worden gestimuleerd en uitgedaagd. Maar als ze de kans krijgen en uitgedaagd worden, blijken zij veel meer in hun mars te hebben dan we als maatschappij vaak denken. Dat geldt dus óók voor de jongeren met matig verstandelijke beperkingen.”

Gelijke kansen en rechten

De groei in zelfstandigheid van deze jongeren levert ook maatschappelijke winst op. Veel jongeren maken een behoorlijke werkweek en dragen onder meer in de horeca, het onderwijs en de zorg hun steentje bij. Annette Fritschy, directeur van Parc Spelderholt: “Het onderzoek laat zien dat we ons beeld van deze jongeren flink moeten bijstellen. Het zwaartepunt ligt te veel op zorg en ondersteuning in plaats van op stimulering en ontwikkeling. Dat vraagt een hele andere visie op het begeleiden van deze doelgroep. Op Parc Spelderholt zien we de positieve resultaten als deze jongeren meer kansen krijgen met een passende onderwijsvorm, gericht op hun persoonlijke ontwikkeling. De jongeren wonen, werken en leren op de campus, weg onder de vleugels van hun ouders en dat geeft hen een enorme boost in zelfvertrouwen en trots.”

Wat vinden de Spelderholt-studenten zelf belangrijk?

In deze video geven zij antwoord op die vraag. Dit geeft goed aan waar het daadwerkelijk om draait. Onze studenten ondersteunen met hun antwoorden de uitkomsten van ons wetenschappelijk onderzoek ‘Perspectief op ontwikkeling’ nog beter dan ieder ander dit kan. Zij leggen uit wat er nu écht belangrijk is.

Over Academie Spelderholt

Academie Spelderholt, een plek waar jongeren met een beperking leren, wonen en werken. Een studententijd speciaal voor jou. In een vierjarig ontwikkelingstraject werk je aan zelfstandigheid en zelfvertrouwen. Wil je komen logeren of vakantie vieren? Dat kan ook bij Academie Spelderholt! Wij bieden logeer weekenden en vakantieweken aan als voorloper van het ontwikkelingstraject!

Ontdek meer van Parc Spelderholt

Parc

Wij zijn een landelijke organisatie met een bijzondere missie. Wij richten ons op het vergroten van de zelfstandigheid van jongeren met een verstandelijke beperking en creëren een omgeving waar zij als student hun talenten kunnen ontwikkelen en in praktijk brengen. Samen met onze professionals heten zij u van harte welkom.

Kasteel

Kasteel Spelderholt, midden in het groen, is dé perfecte plek voor uw vergadering, conferentie of feest. De studenten van Academie Spelderholt, jongeren met een beperking die een ontwikkelingstraject volgen tot assistent in de horeca, dienstverlening of onderhoud, zorgen dat het u aan niets ontbreekt. Op en top gastvrij.

Hotel

Voor een heerlijk weekend weg of om uw vakantie door te brengen. Voor een uitgebreide lunch of smakelijk diner. Dan bent u bij Hotel Spelderholt aan het juiste adres. Het geleerde wordt door studenten in praktijk gebracht en zo dragen zij, met onze professionals, bij aan de dienstverlening en beleving van onze gasten.